رضا مقاتلی

ماه های اخیر و در پی تغییرات صورت گرفته پس از برگزاری انتخابات در کشورمان، دلیلی قانع کننده برای شنونده بودن اخبار و بیان برخی رویکردهای جدید وجود داشته است. در این میان برخی اخبار و در حقیقت بیان رویکردها شاید در خلال اخباری قابل انتظارتر همچون تشکیل کابینه و عزل و نصب های در جریان، اهمیت و یا جایگاه خاص خود را در فضای خبری و حتی سیاسی کشور نیافته است.

در این نوشتار قصد بر آن است که یکی از این اخبار که می تواند ارتباطی مستقیم با استان ما نیز داشته باشد، مورد اشاره و تحلیل قرار گیرد. 

خبر "تفویض اختیار" به استانداران مرزی برای برقراری ارتباط با کشورهای همسایه و همجوار از جمله برنامه ها و در واقع رویکردهایی است که به نظر می رسد در راستای تحقق استراتژی اعلامی در رویکرد اصلی سیاست خارجی دولت سیزدهم یعنی تقویت مناسبات و ارتباطات با کشورهای همسایه و منطقه، بعنوان گام نخست _جهت عملیاتی شدن این رویکرد_ در دستور کار دولت قرار گرفته است.

این موضوع را نخستین بار در اعلام برنامه های امیرعبداللهیان وزیر امورخارجه به مجلس برای جلب نظر نمایندگان جهت کسب رای اعتماد شنیدیم و پس از تشکیل و استقرار دولت جدید و در فاز بعدی با اعلام رسمی رییس جمهور و نیز وزیر کشور در هفته های اخیر، به نظر می رسد اینک از قالب یک ایده و ارائه برنامه خارج و در حال تبدیل شدن به موضوعی در دستور کار و عملیاتی می باشد. اعطای اختیارات بیشتر همواره از خواسته های مطرح مسئولین محلی بخصوص استانداران در دولت های پس از انقلاب بوده است و فارغ از هر نگاه شاید این اقدام را بتوان گامی مهم در تحقق این خواسته ی بجا و منطقی برآورد نمود. 

در راستای این موضوع، بوشهر که کماکان مهم ترین شاخصه ی معرفی اش تبدیل شدنش به پایتخت انرژی کشور در دو دهه ی اخیر بوده است، این قابلیت را بخوبی داراست که در جهت اولین بودن برای تحقق و حداقل آغاز رسمی عملیاتی شدن این رویکرد جدید گام برداشته و همچون اولین بودن در چاپخانه سنگی و همچنین صنایع برق و یخ سازی و تلگراف در این موضوع نیز در مسیر مبنای الگوپذیری و در حقیقت پایلوت بودن حرکت کند.

بوشهر بدلیل همجواری و نزدیکی با برخی کشورهای شورای همکاری خلیج فارس نظیر قطر، کویت و بحرین که در مجموع دارای بیشترین سرانه درآمدی و حتی رشد اقتصادی در میان کشورهای خاورمیانه می باشند، می تواند نقشی مهم در ثمربخشی یا عدم ثمر بخشی این رویکرد و در نتیجه ادامه یا توقف آن ایفا نماید. 
بوشهر خود نیز به لحاظ اقتصاد و همچنین درآمد سرانه جزء سه استان نخست کشور می باشد اما به لحاظ شاخص های معیشتی و رفاه بر اساس آمار رسمی وضعیتی متفاوت با این جایگاه دارا می باشد و به اعتقاد نگارنده یکی از دلایل این امر می تواند دلخوش بودن و نوعی اتکا به صنایع نفت و گاز موجود در گستره ی جغرافیایش و عدم تحقق مطالبات محق مسئولین و مردمانش از قِبَل حضور این صنایع تفسیر شود اگر چه کشاورزی، مشتقات منبعث از حوزه دریا نظیر صیادی، تجارت و بازرگانی و حتی دامداری سهم بالایی در اقتصاد بومی استان دارا می باشند؛ اما یکی از مشکلات عدیده در بهره وری مطلوب از این حوزه ها عدم وجود صنایع تبدیلی مرتبط با هر کدام و در واقع نوعی خام فروشی و نگاهی صرفاً از منظر تولید بوده است. 

یافتن بازارهای مناسب هدف می تواند باعث تحول در این رویه ی معمول باشد و ارتباط گیری رسمی با کشورهای پیرامونی شاید بتواند قابلیت تحقق تبدیل شدن بوشهر به قطب صنایع تبدیلی در حوزه های درآمدزای بومی خود را تسریع نماید. 

همانگونه که ویلم فلور پژوهشگر و ایران شناس شهیر هلندی نیز در کتاب خود "بوشهر، شهر، جامعه و تجارت" به خوبی بدان اشاره داشته است، بندر بوشهر در 1947 تا 1797 میلادی نیز پر ترددترین بندر تجاری و بازرگانی ایران به شمار می آمده و در واقع بندری بین المللی و معتبرترین بندر تجاری ایران بوده است. بر اساس آنچه به اختصار ذکر شد به خوبی می توان به قدمت استان بوشهر در حوزه های مختلف از تجارت و بازرگانی گرفته تا انرژی و صنایع صحه گذاشت. در اعتبار و اهمیت بوشهر همین بس که روزگاری محل استقرار کنسولگری کشورهایی نظیر فرانسه، انگلیس، هلند و آلمان بوده است.

اما آنچه در این میان مهم است آنکه ارتباط گیری و مراوده ی صرفاً گفتاری نمی تواند راهکار تحقق بخشیدن و ثمربخشی این رویکرد جدید باشد و برنامه ریزی مدون و استفاده از همه ی ظرفیت های باالقوه از انسانی گرفته تا ابزاریِ موجود و فعلیت بخشی به آنها می تواند تسهیل کننده مسیری باشد که به هر روی باید آغاز شود.

استفاده از ظرفیت های غنی انسانی همچون متخصصان، محققان، اساتید و حتی فرهیختگان توانمند استان برای تعریف نقشه ی راهی ابتدایی و در ادامه بهره گرفتن از مرتبطین حوزه های تعریف شده در نقشه ی راه تدوینی از بازرگانی و صنایع تا کشاورزی و حتی گردشگری این قابلیت را ایجاد خواهد نمود که بوشهر را بعنوان استانی موفق در عینیت بخشی به مراودات نوین منطقه ای معرفی نماید.

نگارنده بر این باور است که حتی می توان از توان تشکل های مردم نهاد که نقشی نو در زمینه ی ارتباط گیری در جهان دیجیتال و ارتباطات کنونی یافته اند نیز در کنار موسسات و ظرفیت های رسمی تر موجود همچون اطاق بازرگانی، منطقه ی ویژه ی اقتصادی و امثالهم یاری گرفت و همچنین در زمینه توریسم و حتی اکوتوریسم که شاید از ظرفیت های باالقوه و نیازمند به تبدیل شدن به باالفعل استان است هم به خوبی بهره جست.

در نهایت آنکه با توجه به سیاست اتخاذی جدید در کلیت نظام مبنی بر توسعه و تحول در سواحل مکران، این نیاز به شدت احساس می شود که تصمیم گیرندگان در بوشهر راهکارهایی طراحی کنند که نه تنها این استان در پی برخی تحولات از اهمیت استراتژیک خود فاصله نگیرد بلکه بالعکس به الگو و مسیری قابل اتکا برای تحقق هدفمند و صحیح سواحل ارزشمند مکران نیز مبدل شود

خلیج فارس

نوشتن دیدگاه