جدیدترین ها از استان بوشهر

ویژه ها

اربعین معجزه هزاره سوم در سایه سکوت رسانه‌ای دشمن

      آینه جم؛ ایرج مزارعی*: جهان و افکار عمومی منتسب به آن در این روزها شاهد...

با رویکرد متفاوت هاشمی چه آینده ای برای جم ترسیم کنیم؟

آینه جم؛ علی اکبر قیصری چند ماهی است هاشمی به عنوان مدیر عامل شرکت پالایش گاز فجر...

درمانگاه تخصصی بیمارستان توحید جم را تعطیل کنید!

      آینه جم؛ ابراهیم قیصری/ بیش از سه دهه است بیمارستان توحید جم وابسته به...

یادداشتی به بهانه 17 مرداد روز خبرنگار؛ رسانه های استانی را دریابیم

    آینه جم؛ ابراهیم قیصری: ۱۷ مرداد به یاد شهید صارمی روز خبرنگار است روزی که...

آقای استاندار! صدای وا عطشای مردم «جم» را بشنوید قبل از آنکه دیر شود

  آینه جم؛ابراهیم قیصری: کف گیر سفره های زیر زمینی جم تنها منبع تامین آب شرب...

اظهارات عجیب و دور از انتظار مدیر کل حفاظت محیط زیست استان پیرامون آلودگی پتروشیمی های عسلویه

  آینه جم/ ابراهیم قیصری : هفته گذشته مدیر کل حفاظت محیط زیست استان بوشهر از شرکت...

آب خلیج فارس در مرکز ایران و مسئولان بی دغدغه ای که نظاره گر دشت بی آب جم اند

      آینه جم/ ابراهیم قیصری طبق گفته استاندار یزد، عملیات نهایی انتقال آب...

پروژه آبرسانی جم؛معیاری برای بررسی عملکرد فرماندار، استاندار و نماینده مجلس

    آینه جم/ ابراهیم قیصری چهار دهه از حضور صنعت نفت در منطقه می گذرد، سه دهه...

حرف های نماینده دشتستان پیرامون مسئولیت های اجتماعی صنایع عسلویه و ذکر ۱۰ نکته

    آینه جم؛ ابراهیم قیصری:  ابراهیم رضایی  نماینده دشتستان در جلسه شورای...

طبقه متوسط در آستانه فروپاشی؛ منزلتم را برگردانید، تا نمیرم

      آینه جم؛  سجاد بهزادی- (دانشجوی دکتری جامعه شناسی سیاسی) تورم...

نقش صنعت پتروشیمی در توان و ایستادگی اقتصادی ایران و پیشبرد اقتصاد مقاومتی

    آینه جم/ محمدعلی عبدالشیخی  صنعت پتروشیمی به عنوان یکی از صنایع بزرگ و...

فاصله‌های کهکشانی ما با دیگران!

  آینه جم/ سجاد بهزادی- جانشین پلیس راهور به تازگی در گفت‌وگو با ایسنا گفته...

برنامه هفتم توسعه و یک مطالبه جدی مردم استان بوشهر از مسوولان

        آینه جم/  ابراهیم قیصری ؛ یکی از سندهای بالادستی که در کشور ما...

بخش مغفول مانده در بیمارستان توحید جم و استرس مادران جمی

    آینه جم؛ ابراهیم قیصری: یکی از بخش های مهم بیمارستان ها بخش NICU ( بخش مراقبت...

دست رد وزیر کار به سینه استاندار بوشهر برای یک انتصاب و ذکر ۸ نکته مهم

        آینه جم، ابراهیم قیصری:  سال قبل استاندار بوشهر برای مدیر عاملی...

IMG-20220828-WA0016.jpg

IMG-20220501-WA0035.jpg

0000013980929otoN.jpg

 

 

آینه جم ، مرضیه جهان‌دیده: دریا بست عنوانی آشنا برای صیادان بوشهری است. تنها زمانی که درهای دریا به روی صیادانش بسته می‌شود، آن هم درست در وسط گرمای تابستان و آن هنگام که خلیج فارس برای تقویت بنیه و افزایش جمعیت آبزیانش نیاز به استراحت دارد. طرحی مدیریتی برای حفظ ذخایر آبزیان خلیج فارس و جلوگیری از صید شناورهای غیرمجاز در آبهای ساحلی استان ما غیرصیادی ممنوع می‌شود تا خلیج فارس بار دیگر سفره‌اش را پربرکت کرده و پذیرای مجدد صیادانی باشد که رزق و روزی‌شان را از دل آبهای نیلگونش بیرون می‌کشند. 

رسمی به نام گفال کردن 

اما برای صیادی که در تمام طول سال، در گرما و سرما، طوفان و آرامش دل به دریا زده و با چنگ و دندان، نانش را از خلیج فارس گرفته و به سر سفره خانواده آورده این زمان نیزمجالی برای استراحت نیست. صیاد باید از این فرصت استفاده کرده و به تعمیر شناورش که یک سال تمام روی دریا کار کرده، بپردازد و ایرداتش را برطرف کند. به این ترتیب فصلی شروع می‌شود که در زبان صیادی به آن «گفال کردن» می‌گویند. 

کاپیتان نصراله صفوی که بیشتر سالهای عمرش را روی دریا بوده و تجارب زیادی از دریانوردی در آبهای مختلف دنیا دارد می‌گوید: رسم گفال برمی گردد به زمانهای دور. آن زمان که خبری از آلیاژهای فلزی در بدنه‌ کشتی‌ها نبود و چوب‌های ساج که بومی کشور هند بود و از طریق حمل و نقل دریایی به کشورهای عربی حوزه خلیج فارس و ایران می‌رسید، بدنه‌ جهازات دریایی را تشکیل می‌داد.

این چوب که به چوب سخت هند شرقی هم مشهور بود به علت روغنی بودن، فشردگی و سخت بودن آن در مقابل پوسیدگی و کرم خوردگی، متریالی عالی جهت استفاده در بدنه کشتی‌ها و قایق‌هایی بود که در شرایط سخت آب و هوایی مدت‌های طولانی روی آب شناور بودند. 

چوب ساج اما در گرما و سرما دچار انقباض و انبساط می‌شد و همین واکنش‌ها بخصوص انبساطی که در فصل گرما رخ می‌داد باعث به وجود آمدن شکاف و فاصله بین الوارها شده و با نفوذ آب به داخل شناور امنیت آن را به خطر می‌انداخت. از طرف دیگر شدت جریانات دریایی میخ‌های به کار برده در بدنه جهازات را شل و گاهی از جا می‌کند و بنابراین لازم بود تا در فرصتی مناسب تعمیر شوند و چه فصلی مناسب‌تر از ایام دریابست.

جاشوها، شناور را به ساحل آورده و با کمک ماده‌ای چسناک که به فیتیله یا نخ پنبه‌ای آغشته می‌شد این شکاف‌ها پر و درزها اصلاح می‌شد. این ماده‌ چسبناک ترکیب چند عنصر بود که هر کدام کاربرد خاصی داشت: اولین ماده رنگ چندل بود که مانع از کرم خوردگی الوارها می‌شد، روغن کنجد ماده‌ای که مانع نفوذ آب به داخل شناور شده و دامر؛ ماده‌ای صمغی و زرد رنگ و سخت که موجب انعطاف چوب‌ها می‌شد. 

گفال فصل همدلی و مشارکت جامعه صیادی

کاپیتان صفوی این را هم افزود که فصل گفال، فصل همدلی و مشارکت جامعه‌ی صیادی بوشهر با همدیگر بود. از آنجا که در گذشته امکانات باربری و مکانیکی و ماشینی وجود نداشت تمامی این کارها توسط نیروی انسانی انجام می‌شد. بنابراین صاحبان لنج‌ها و قایق‌ها به همراه جاشوها و کارگران در ایام گفال به یاری همدیگر آمده و در تمامی مراحل از کشیدن جهازات از آب به بیرون تا تعمیرات وسپس برگردان آن‌ها به آب با هم همکاری و مشارکت داشته‌اند. رسمی پسندیده که باعث افزایش حس همدلی و مشارکت اجتماعی آنان می‌شد. 

صیادانی که هرگز استراحت نمی‌کنند

گفال مخصوص تابستان بود چرا که گرمای هوا شیارهای بین الوارها را به خوبی باز می‌کرد و بنابراین فرصت مناسبی برای فیتیله کوبی بود، از طرف دیگر گرما جذب روغن را بالا می‌برد و روغن کاری جهازات به درستی انجام می‌شد. بنابراین صیادان بوشهری هیچ وقت مجالی برای استراحت نداشته و در ایام دریابست نیز در زیر آفتاب سوزان جنوب و شرجی نفس گیر مشغول تعمیر شناورها شده و پس از بیرون کشیدن از آب، تعمیرات و شستشو مجددا به آب انداخته و آماده‌ شروع یک سال صیادی دیگری می‌شدند تا رزق‌شان را خلیج فارس سخاوتمند دریافت کنند.

* فارس

[کد خبر:AJ39482]
پايگاه خبري تحليلي آينه ي جم


نوشتن دیدگاه