آینه جم-الیاس احمدحسینی
درگذشت امید غضنفر، شاعر، نویسنده و روزنامه‌نگار بوشهری، فرصتی است برای بازخوانی کارنامه مردی که زندگی فرهنگی‌اش در مرز میان شعر، مطبوعات و دغدغه‌های اجتماعی جریان داشت. او از آن دست چهره‌هایی بود که سهمشان در فرهنگ یک منطقه، تنها با شمار کتاب‌های منتشرشده سنجیده نمی‌شود. بخشی از اثرگذاری‌شان در صفحاتی است که برای دیگران گشودند و صداهایی که به فضای عمومی رساندند.
امید از آن دست آدم‌هایی بود که جهان را از زاویه زخم‌هایش می‌دید. برای او، درد مرز نمی‌شناخت. از اندوه پیرزن «منگ‌منگو» تا رنج سیاهان آفریقا و آرمان صلح ماندلا، همه در امتداد یک دغدغه قرار می‌گرفتند: «انسانِ فراموش‌شده». در شعر او، آفریقا سرانجام به سپیده می‌رسید اما در جغرافیای زندگی خودش، گویی تاریکی سهم بیشتری داشت.
امید غضنفر (۱۴۰۵-۱۳۴۴) سال‌ها در مطبوعات بوشهر قلم زد. از «بوشهرنامه»، «نصیر» و «پیغام» تا «نسیم جنوب»، «آیینه جنوب» و «پیام عسلویه». او در کنار نوشتن، برای ادبیات محلی و استعدادهای جوان نیز مجال حضور فراهم کرد. کتاب‌های «سینما شعر»، «بی‌باتویی‌ها» «مرثیه برای بودشده‌ها» و «فریم‌های شهر نگاتیو» یادگار مردی‌اند که کلمات را به شهادت‌دادن درباره زمانه فرا می‌خواند.
اما سرنوشت اهل قلم همیشه با آنچه شایسته آن‌اند، هم‌خوان نیست. گاه جامعه از نویسنده انتظار دارد سخن بگوید، بی‌آنکه برای شنیدن صدایش گوش بسپارد. از شاعر می‌خواهد مرهم باشد، اما زخم‌هایش را نمی‌بیند. در چنین وضعی، تنهایی نه انتخابی رمانتیک، که پیامد فاصله میان حساسیت فرد و بی‌اعتنایی محیط می‌شود.
امید نیز، به روایت دوستانش، شخصیتی پیچیده، جدی و عمیق داشت. مردی که طنزش از دل تلخی می‌آمد و سکوتش، گاه، از کلامش رساتر می‌شد. نمی‌توان همه رنج‌های او را به مناسبات اجتماعی فروکاست یا از زندگی‌اش روایتی یک‌دست ساخت. اما می‌توان پرسید جامعه فرهنگی ما تا چه اندازه قدر صداهای متفاوت خود را می‌داند و برای استمرار حضورشان چه می‌کند؟
اکنون امید رفته است و مرثیه‌اش باقی مانده، مرثیه‌ای برای کسانی که بودند، نوشتند و گاه کمتر از آنچه سزاوارشان بود، دیده شدند.
میراث غضنفر را باید هم‌زمان در شعرهایش، تجربه مطبوعاتی‌اش و سهمش در پویایی فضای ادبی بوشهر جست‌وجو کرد. نام او زمانی در حافظه فرهنگی این دیار جایگاهی روشن‌تر خواهد یافت که آثارش دوباره خوانده شوند، نقدهای جدی درباره‌شان نوشته شود و تاریخ مطبوعات جنوب، نقش چنین چهره‌هایی را با دقت ثبت کند.
[کد خبر:AJ54612]
