آینه جم/ با نزدیک شدن به فصل پاییز و تغییرات اقلیمی سالهای اخیر (ال نینو) ، الگوهای بارشی کشور و بهویژه مناطق جنوبی به سمت بارشهای شدید تغییر یافته است موضوعی که اخیرا برخی کارشناسان هواشناسی اعلام کردند. این پدیده اگرچه نویدبخش طراوت، پر شدن سفرههای زیرزمینی و جان گرفتن طبیعت است، اما در غیاب اقدامات پیشگیرانه و زیرساختهای مهندسیشده، میتواند در چشمبرهمزدنی به سیلابهای مخرب و بحرانهای شهری و روستایی بدل شود.
تجربه سالهای گذشته گواهی تلخ بر این واقعیت است که مدیریت بحران در کشور، بیش از آنکه «پیشگیرانه» باشد، واکنشی و «پس از وقوع حادثه» بوده است. با این حال، علم مدیریت بحران تأکید دارد که هر واحد هزینه و برنامهریزی در مرحله پیشگیری، مانع از خسارتهای صدچندانی جانی، مالی و زیرساختی در زمان وقوع سیلاب میشود. از این رو، ورود جدی، فوری و هماهنگ دستگاههای اجرایی به میدان از هم اکنون، یک ضرورت انکارناپذیر است.
برای جلوگیری از غافلگیری و کاهش مخاطرات، توجه دستگاههای متولی به چند محور کلیدی ضروری است:
۱. لایروبی و پاکسازی مسیلها و کانالها:
شهرداریها و دهیاریها باید بدون اتلاف وقت، نسبت به لایروبی کانالهای دفع آبهای سطحی، بازگشایی دهانه پلها و پاکسازی نخالهها و رسوبات از بستر رودخانههای فصلی اقدام کنند. بسیاری از آبگرفتگیهای درونشهری ناشی از انسدادهای سادهای است که با یک بازرسی پیش از بارش قابل رفع است.
۲. پایش سازهها و آبخیزداری:
ادارات منابع طبیعی و آب منطقهای ملزم به بررسی وضعیت سلامت بندهای خاکی، سدها و سازههای آبخیزداری هستند. شکستگی یا سرریز غیرکنترلشده این سازهها در بالادست میتواند کانونهای جمعیتی و مزارع پاییندست را با خطر جدی مواجه کند.
۳. ایمنسازی راهها و نقاط حادثهخیز:
راهداری و حملونقل جادهای با ایمنسازی نقاط مستعد رانش، پاکسازی آبروهای جادهای و استقرار ماشینآلات سنگین در محورهای مواصلاتی کوهستانی و دشتها، نقش مهمی در جلوگیری از قطع ارتباط راهها ایفا میکند.
۴. آمادگی شبکههای خدماتی و زیرساختی:
دستگاههای خدماترسان اعم از آب، برق، گاز و مخابرات باید نسبت به پایداری شبکهها در شرایط بحرانی اطمینان حاصل کنند تا در صورت بروز طوفان یا سیل، جریان ارتباطات و خدمات عمومی قطع نشود.
۵. اطلاعرسانی دقیق و بهموقع:
هواشناسی و ستاد مدیریت بحران باید هشدارهای بهموقع و چندزبانه، همراه با توصیههای شفاف به کشاورزان، دامداران، عشایر و ساکنان حاشیه مسیلها ارائه دهند. آگاهی عمومی مهمترین سد دفاعی در برابر تلفات انسانی است.
۶- لایروبی سدها و سازه های آبخیزداری جهت استفاده بهینه از آب براي کمک به سفره های زیرزمینی
۷ - تشکيل ستاد مدیریت بحران در شهرستان ها و پیگیری تصمیمات لازم
باران رحمت الهی است؛ نباید اجازه داد با بیتدبیری، تعلل یا غفلت مدیریتی، این موهبت به کام مردم و سرمایههای عمومی تلخ شود.
زمان برای آمادگی محدود است و عملکرد دستگاههای اجرایی در هفتههای پیشرو، عیار واقعی مدیریت بحران در مواجهه با پاییز پربارش را مشخص خواهد کرد.
[کد خبر:AJ54338]
