آینه جم- تا قبل از دهه چهل شمسی در بوشهر، بیمارستان و مرکز درمانی مجهز و مدرنی وجود نداشت. یک درمانگاه در محله کوتی، نزدیک مسجد شیخ سعدون بود که اکنون آن ساختمان بخشی از دانشکده معماری است. پزشکان عمومی طبابت می‌کردند و کلیه خدمات درمان را به صورت سرپایی با امکانات کم، از چشم‌پزشکی تا دندانپزشکی، داخلی و غیره در آن انجام می‌گرفت. کار تزریقات و پانسمان‌ها توسط مرحومان سید علی میمنی و علیباش ملاحی (شمر محله دهدشتی در مراسم تعزیه عاشورا) انجام می‌گرفت.

ساختمان دیگری هم که زیر نظر و در اختیار کادر درمان بهداری بود، روبروی مجسمه شاه، به عنوان بیمارستان با تعداد اندکی تخت، مهیای پذیرش بیماران جهت بستری بود. این ساختمان در گذشته با همکاری تجار بوشهری، ارامنه و انگلیسی‌ها و قسمتی از بودجه آن هم توسط دولت وقت هند تأمین و ساخته شده بود (تأیید مطلب؛ مستند به ص ۱۳۷ کتاب بوشهر، شهر جامعه و تجارت ویلم فلور). اوایل دهه هفتاد، آن ساختمان تخریب و درمانگاه ابوالفضل در آن محل ساخته و جایگزین شد. 

-چه پزشکانی در آن‌جا مشغول به طبابت بودند؟

-در سال‌های دهه چهل و اوایل پنجاه در این بیمارستان، دکتر ریاضی متخصص چشم، دکتر فرهنگ با همکاری خواهران بت‌شکن امور زنان و زایمان را انجام می‌دادند و در سنوات مختلف، پزشکان دیگری مثل دکتر عادلی، دکتر عزیزی، دکتر بی‌طرف، دکتر اصغرنیا، دکتر گلشن و همچنین از وجود پزشکان و پرستاران هندی، بنگلادشی و فیلیپینی هم بهره گرفته می‌شد که عموماً پزشک عمومی بودند و در این بیمارستان کمتر پزشک متخصص داشتیم.

البته در امور طبابت و درمان بندر بوشهر، در سال‌های متمادی هیچ‌گاه نباید از خدمات ارزنده خانواده بزرگ و محترم طبیب غافل شویم؛ به طوری که گویا این کار در خانواده آن‌ها موروثی بوده و به همین دلیل این خانواده مشهور به حافظ‌الصحه بودند که بعدها شهرت طبیب را برگزیدند. می‌توان از دکتر سید جعفر، دکتر سید صالح و دکتر سید علی طبیب نام برد و اکنون هم فرزندان برومندشان کماکان به امر طبابت اشتغال دارند.

روبروی بیمارستان بهداری، مطب دکتری انگلیسی به نام ایزی بود که فارسی را خیلی خوب صحبت می‌کرد و کار پرستاری، پانسمان و تزریقات مطب او را هم شخصی به نام کل احمد دواخانه‌ای انجام می‌داد.

(هفته نامه نسیم جنوب، شماره ۱۱۴۰)