آینه جم- دکتر احمد حیدری
امروزه در همه جای دنیا برنامه های مرتبط با مسوولیت های اجتماعی ریشه در اصل مشارکت های بشر دوستانه دارد. با اندک بررسی مشخص می شود که این امر در تمام نظام های فعلی دنیا جاری بوده و صاحبان اندیشه های پاک برای آن احترام خاصی قایل می باشند اما وضعیت آن در منطقه انرژی پارس تا حد زیادی متفاوت می باشد بدین منظور در این برهه از زمان که متولی اصلی امر مسوولیت های اجتماعی یعنی شورای راهبردی پتروشیمی های منطقه پارس با چالش جدی مواجه شده بررسی آن ضروری به نظر می رسد.
سوابق متنی در خصوص زمان و مکان شکل گیری تکلیف به مسوولیت های اجتماعی متعارض دیده می شود ولی آنچه که بیش از همه روشن می باشد آنست که در اواخر دهه ۱۸۰۰ میلادی تاجر ثروتمندی بنام کارنگی سایر ثروتمندان را برای حمایت از اهداف اجتماعی به صورت جدی به چالش می کشد و تاجرانی تحت تاثیر این رویکرد به جامعه خود کمک های مالی کلانی انجام می دهند و برخی نیز بر همین مبنا بنیادهای اجتماعی تاسیس می نمایند.
بر این پایه تا سال ۱۹۴۰ صاحبان کسب و کار و سهامداران شرکت ها از جامعه و مردمان خود حمایت های بشردوستانه بعمل می آوردند. این پدیده به مرور رشد یافت تا آنکه هاوارد؛ اقتصاددان آمریکایی که از وی به عنوان پدر مسوولیت های اجتماعی یاد می شود در سال ۱۹۵۴ در کتاب خود بین شرکت ها با جامعه یک ارتباط حقوقی برقرار کرد و اعلام کرد که مردمان یک جامعه سهامداران شرکت ها می باشند.
این نگاه هاوارد موجب شد که پدیده مسوولیت های اجتماعی عملا در سال ۱۹۷۰ در ایالات متحده آمریکا کار خود را به صورت رسمی آغاز نماید و برای توجیه حقوقی آن گفته شد که این پدیده یک قرارداد اجتماعی بین شرکت ها و جامعه محسوب می شود که ریشه در رضایت عمومی مردم داشته و این رضایت عمومی است که این شرکت ها به مسوولیت اجتماعی متعهد می نماید. این ضابطه توسط شرکت ها در ایالات متحده آمریکا روز به روز رشد یافت و قوت گرفت به گونه ای که امروزه از آن به عنوان یکی از ضوابط سخت حقوقی نامبرده می شود و بر اساس آن بنیاد های متعدد مسوولیت های اجتماعی در حال خدمت به مردم می باشد.
با این بیان در بادی امر ممکن است چنین به نظر برسد که ضابطه مسوولیت های اجتماعی یک پدیده کاملا غربی بوده و بدین خاطر است که نتوانسته چنان باید در کشور ما و به تبع آن در منطقه بزرگ و مملو از شرکت های تجاری و تولیدی انرژی پارس آنهم از جنس ذاتا آلاینده مورد پذیرش واقع گردد. در پاسخ باید گفت که آمریکاییان در ۱۹۷۰ پی به ضرورت این امر می برند و دست به تاسیس آن می زنند، این در حالی است که امر مسوولیت های اجتماعی در حقیقت با نزول آیات کریمه ۷۶ سوره مبارکه مریم و ۴۶ سوره مبارکه کهف متولد می شود و بعید هم نیست که غربی ها از این آیات که بیانگر بنیاد وقف در نظام اجتماعی اسلام بوده الهام گرفته باشند.
با توجه به شرحی که بیان شد سبقه امر مسوولیت های اجتماعی در غرب به دهه ۱۸۰۰ میلادی، و در سرزمین های اسلامی به نزول سورههای مبارک مریم و کهف برمی گردد، لکن شرکت ها و فعالان تجاری و اقتصادی منطقه انرژی پارس به تازگی با تاسیس شورای راهبردی پتروشیمی ها درصدد عمل به تعهدات و مسوولیت های اجتماعی برآمده و با اختصاص یکی از بندهای سند تاسیس شورای راهبردی در کنار برخی وظایف دیگری که خاص پتروشیمی هاست به بحث مسوولیت اجتماعی رسما وارد می شوند. جدای از عملکرد شورای راهبردی در عرصه مسوولیت های اجتماعی و نوع و میزان مشارکت اعضای آن در این امر خطیر در عمر کم خود، آن شورا با همان بدن نحیف و علیل یک گام کاملا سازنده و موثر در باب مسوولیت های اجتماعی شمرده می شد و شایسته می بود در عصر دیجیتال حداقل به مانند فقهای اسلامی منسوب به قرن ها پیش یا غربیان دهه ۱۸۰۰که با استناد و تمسک آنهم فقط به دو آیه قرانی بنیاد وقف و بنیاد مسوولیت اجتماعی را نهادینه نموده که امروزه نقش بارز اجتماعی آن بر هیچکس پوشیده نیست مستند به سند تاسیس شورای راهبردی «بنیاد مسوولیت اجتماعی منطقه انرژی پارس» را حداقل با تمرکز بر مقوله امنیت عمومی پایه گذاری می کردند و در تقویت و رشد آن گام برمی داشتند نه آنکه جسد نیمه جانش را چند گام به عقب بکشند و تا حد مرگش دست بردار نباشند
** ماهنامه انرژی جنوب
[کد خبر:AJ43180]
