آینه جم : در هفته‌های اخیر موضوع آب‌گیری سد چمشیر در گچساران استان کهگیلویه و بویراحمد به یکی از چالشی‌ترین مسائل زیست‌محیطی کشور تبدیل شده؛ سدی که بخشی از حقابه آن سهم استان بوشهر هم می باشد.

به گزارش آینه جم؛ بسیاری از کارشناسان محیط زیست معتقدند با توجه به قرارگیری بستر این سد روی سازند نمکی گچساران و مشاهده پدیده نمکی در نزدیکی مخزن چمشیر، در صورت آب‌گیری این سد، میزان شوری رودخانه زهره چند برابر خواهد شد و کیفیت آب آن به حدی پایین می‌آید که دیگر حتی برای کشاورزی مناسب نخواهد بود.

از نظر کارشناسان محیط زیست، این اتفاق آثار زیست‌محیطی جبران‌ناپذیری را بر مناطق پایین دست سد وارد خواهد کرد و می‌تواند این مناطق را به کانون ریزگرد تبدیل کند.

به گزارش ایلنا، البته مسئولان وزارت نیرو و برخی کارشناسان زمین‌شناسی، این ادعاها را قبول ندارند و معتقدند هیچ‌گونه برون‌زدگی نمک در مخزن سد چمشیر وجود ندارد و این سد می‌تواند بدون هیچ مشکلی آب‌گیری شود.

موافقان سد چمشیر همچنین تاکید دارند که ادعای مخالفان این سد درباره وجود پدیده نمکی در مخزن سد، نشان‌دهنده فقر سواد زمین‌شناسی آن‌هاست، زیرا مارن نمکی نوعی از اجزای سازند گچساران محسوب می‌شود. 

همچنین پیمانکاران سد چمشیر تاکید دارند که با آب‌گیری این سد، نه تنها آب رودخانه زهره شورتر نمی‌شود، بلکه کیفیت آن بالاتر هم خواهد رفت.

با این وجود، مخالفان سد چمشیر که اخیرا در قالب یک گروه پژوهشی مستقل از بستر سد و مناطق اطراف آن بازدید میدانی انجام داده‌اند، به آثار رخنمون نمکی در نزدیکی لبه مخزن سد دست یافته‌اند و تاکید دارند که این رخنمون روی سطح زمین است و نه در لایه‌های عمیق آن وجود دارد و قطعا به صورت مستقیم روی شورتر شدن رودخانه زهره در صورت آب‌گیری سد تاثیر خواهد گذاشت.

مخالفان آب‌گیری چمشیر معتقدند که در صورت آب‌گیری این سد، شاخصه هدایت الکترونیکی (EC) رودخانه زهره که معیار مهمی برای اندازه‌گیری مقدار نمک موجود در آب محسوب می‌شود، از ۲ هزار و ۴۰۰ به رقم ۴ تا ۵ هزار خواهد رسید.

 این در حالی است که از نظر کارشناسان کشاورزی، اگر شاخص EC یک رودخانه به رقم بالای ۳ هزار برسد، دیگر کیفیت آب حتی برای فعالیت زراعی هم مفید نخواهد بود؛ آن هم در شرایطی که تامین آب کشاورزی ۱۱۰ هزار هکتار از اراضی پایین‌دست، به عنوان یکی از اهداف اصلی ساخت سد چمشیر مطرح شده بود و حالا به نظر می‌رسد که در صورت آب‌گیری این سد، این هدف محقق نخواهد شد.

وزارت نیرو از سازمان محیط‌زیست تمکین کند

با تمام این تفاسیر و در حالی که خبرهای غیررسمی از احتمال آب‌گیری سد چمشیر در آینده نزدیک حکایت دارد، آخرین اخبار رسمی نشان می‌دهد که سازمان محیط زیست فعلا اجازه آب‌گیری سد چمشیر را نخواهد داد و در حال بررسی مجدد گزارش ارزیابی محیط زیستی این سد است. 

علی سلاجقه، رئیس سازمان محیط زیست در حاشیه جلسه هیات دولت تاکید کرد که «اجازه ایجاد گتوند دوم را نمی‌دهیم و فعلا قرار نیست هیچ‌گونه آب‌گیری انجام شود» 

حالا هم «کریم حسینی»، عضو کمیسیون اجتماعی مجلس به ایلنا می‌گوید که «سازمان محیط زیست مخالفت خود را با آب‌گیری سد چمشیر به صورت رسمی اعلام کرده است.»

حسینی در توضیح بیشتر گفت: «سازمان حفاظت محیط زیست براساس وظایف قانونی خود می‌تواند بدون هیچ‌گونه طرح شکایتی از آب‌گیری سد چمشیر جلوگیری کند، کما این که اخیرا این سازمان اعلام کرده است که مطابق بررسی‌های کارشناسان، در صورت آب‌گیری سد، خطر شورتر شدن رودخانه زهره وجود دارد. در واقع، سازمان محیط زیست به صورت رسمی مخالفت خود را با آب‌گیری سد چمشیر اعلام کرده است و وزارت نیرو حتما باید از این تصمیم تمکین کند. اما اگر این وزارتخانه بخواهد اقدام دیگری انجام دهد، سازمان محیط زیست باید با استفاده از ابزار قانونی جلوی این کار را بگیرد.»

عضو کمیسیون اجتماعی مجلس تاکید کرد: اطلاعات موثق کارشناسان نشان می‌دهد که بستر سد چمشیر روی لایه‌های نمکی و آهکی قرار گرفته است و این نکته در بررسی‌های کارشناسی مرکز پژوهش‌های مجلس، شرکت نفت و سازمان زمین‌شناسی ثابت شده است. بنابراین وزارت نیرو در شرایط موجود نباید سد چمشیر را آب‌گیری کند و حتما باید مطالعات جدیدی درباره اثرات زیست‌محیطی این سد انجام شود.

به جز وزارت نیرو، کسی موافق آب‌گیری نیست

حسین آخانی عضو هیات هلمی دانشگاه تهران به مخالفت سایر نهادها با آب‌گیری سد چمشیر اشاره کرد و گفت: با توجه به کشف محوطه باستانی در بستر سد چمشیر، وزارت میراث فرهنگی نیز با احداث این سد مخالف است. در حال حاضر شرایط به گونه‌ای است که به جز پیمانکاران سد چمشیر و مسئولان وزارت نیرو که نسبت به آب‌گیری این سد اصرار دارند، سایر نهادها اعم از سازمان محیط زیست، وزارت میراث فرهنگی، سازمان زمین‌شناسی، شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب، کمیسیون اصل 90 و مرکز پژوهش‌های مجلس، با آب‌گیری زودهنگام سد چمشیر موافق نیستند.

نوشتن دیدگاه